Articles
TRAMIL ta lansá guia nobo na papiamentu di mata medisinal di Karibe
E organisashon Karibense TRAMIL a lansá resientemente e guia na papiamentu E guia práktiko di TRAMIL di mata medisinal di Karibe pa kuido primario di salú. Ku e publikashon aki, TRAMIL ta hasi konosementu sientífiko tokante mata medisinal mas aksesibel pa komunidat lokal.
TRAMIL (Traditional Medicine for the Islands) ta un ret Karibense aktivo for di 1982, ku ta enfoká riba promoshon i dokumentashon di medisina tradishonal den region. E guia ta presentá 38 espesie di mata medisinal, organisá den ocho kategorianan di malesanan komun. Mayoria di e matanan deskribí ta konosí riba e isla i ta haña nan tantu den naturalesa komo alrededor di kas.
E publikashon aki ta un sinòpsis parsial di e di tres edishon di Farmacopea Vegetal Caribeña, ku ta kontené informashon mas amplio i detayá. Pa kada spesie di mata, e guia ta indiká e nòmber na papiamentu, e parti di e mata ku ta usa i e aplikashon pa malesanan spesífiko. Tambe ta inkluí instrukshonnan kla di preparashon, ilustrá ku dibuhonan skemátiko, i informashon tokante kontra-indikashonnan pa garantisá uso sigur.
TRAMIL ta validá uso di mata medisinal komo parti di su esfuerso pa reforsá kuido primario di salú den Karibe. Pa esaki, dato ta wordu kolektá via enkuesta den diferente paisnan Karibense. Espesienan di mata ku ta usá pa minimalmente 10% di e partisipantenan ta pasa pa un proseso di validashon sientífiko. E proseso aki ta wordu ehekutá na universidatnan i laboratorionan den region i riba kontinente suramerikano, segun protokòl sientífiko establesí.
E guia tambe a ser publiká den seis otro idioma den region, inkluyendo idiomanan prinsipal, kreòl i indígena. E tradukshonnan a ser realisá ku sosten finansiero di fondo di Union Europeo, via Parc Naturel Régional de la Martinique.
E redakshon lokal di e edishon na papiamentu tabata den man di John de Freitas
(biólogo) i Noris Doran (eksperto di idioma papiamentu). Un danki speshal ta bai na Cultuurfonds Caribisch Gebied i Landsloterij pa nan kontribushon na finansiá gastunan di imprenta. E buki a ser publiká na un kantidat limitá I lo ta optenibel na librerianan. Tambe e lo ta na benta den oranan di mainta riba diasabra 28 di mart i 4 di aprel na tienda di salú Harmonia (Prof Kernkampweg).
