Articles
Minister Geoffrey Wever: Introduccion di boet y sancion pa violacion di prijsnan di productonan den Canasta Basico
Despues di un trayecto largo di preparacion, Mnister di Finansa, Asunto Economico y Sector Primario, mr. Geoffrey Wever ta anuncia introduccion di boet y sancion pa cada violacion di prijsnan stipula di productonan den e Canasta Basico. Proteccion di consumidornan ta prioridad di maneho economico di Gabinete AVP-FUTURO. Implementacion di boet y sancion ta parti di e maneho pa fortifica control di prijs di productonan di prome necesidad y asina garantiza cu consumidornan ta paga e prijsnan di productonan manera stipula pa gobierno.
E Canasta Basico cu ta consisti di 1.399 productonan di diferente marca, peso, contenido y paketamento di prome necesidad y di cual e prijs ta wordo determina pa gobierno, ta un instrumento di maneho esencial pa proteccion di consumidornan contra subimento di prijsnan internacional. Segun informacion riba control di prijs, e averahe di violacion di prijs stipula pa negoshi den 2025 tawata 1,0 porciento. Di tur e control eherci den 2025, 1,2 porciento di e negoshinan controla a viola e prijsnan stipula. Den 2025 a duna 126 advertencia por escrito (“schriftelijke waarschuwing”). Aunke tin control di prijs tur luna ainda no tawata posibel pa duna boet of sancion na negoshinan cu ta viola prijsnan stipula di productonan di e Canasta Basico.
Pa por implementa un maneho di boet y sancion, den november 2021 a trece e cambio necesario den e ‘Prijzenverordening” pero cu ainda esaki no a drenta na vigor. Despues di un trayectorio largo di preparacion, Conseho di Minister riba peticion di Minister Geoffrey Wever a duna aprobacion na e concepto di e Landsbesluit Bestuurlijke Handhaving Prijzenverordening. E siguiente paso ta pa pidi conseho na Raad van Advies riba esaki. Ta premira cu e introduccion di boet y sancion pa cada violacion di prijsnan stipula di productonan den e Canasta Basico lo drenta na vigor den e di dos kwartaal di 2026.
Cu introduccion di e Landsbesluit Bestuurlijke Handhaving Prijzenverordening, Gabinete AVP-FUTURO ta transforma un set di regla riba papel pa un instrumento legal y real, pa duna boet y sancion pa tur cu no ta cumpli cu prijsnan stipula pa productonan den e Canasta Basico.
“Den maneho di proteccion di consumidor, duna boet y sanciona negoshinan cu no ta cumpli cu prijsnan stipula ta un paso historico den desaroyo economico di Aruba. E Canasta Basico ta keda un instrumento importante pa sigui duna proteccion na consumidornan y garantiza cu ora un consumidor cumpra un producto den e Canasta Basico e consumidor ta paga e prijs manera stipula pa ley segun minister Geoffrey Wever.
E decreto ta introduci dos instrumento principal pa cumpli cu prijsnan stipula di productonan den e Canasta Basico y lo wordo maneha pa e Directie Economische Zaken, Handel en Industrie (DEZHI). E prome instrumento ta un boet administrativo pa maximonan cu ta yega te na Afl. 25.000 pa groothandel y Afl. 12.500 pa kleinhandel pa cada violacion. E di dos instrumento ta un Orden di Castigo (Last onder dwangsom) cu ta un medida cu ta obliga e negoshi pa coregi un violacion of enfrenta un penalidad monetario cu ta ripiti.
E introduccion di e cumplimento administrativo (bestuurlijke handhaving) ta representa un cambio significante den con gobierno ta proteha esnan mas vulnerabel y cu menos recurso. Anteriormente, e mecanismonan di cumplimento tawata limita, pero e decreto nobo aki ta duna gobierno e poder pa impone consecuencia directo, den forma di boete y sacionnan riba e negoshinan cu no ta tene nan mes na e regulacionnan di prijs pa productonan esencial. Gabinete AVP-FUTURO ta reconoce e importancia di e Canasta Basico pa comunidad di Aruba, y cu e decreto aki, nos ta tuma stapnan concreto pa protehe y vigila cumplimento di e ley.
Minister Geoffrey Wever ta gradici Departamento di Asunto Economico, Comercio y Industria y Departamento di Legislacion y Asunto Huridico pa e trabao eherci pa asina facilita introduccion di boet y sancion pa cada violacion di prijsnan stipula di productonan den e Canasta Basico

