Articles
Observacion di Dia Internacional di Mondi 2026 Mondi y Economia: E Motor Silencioso di Prosperidad
Dia 21 di maart 2026, Aruba ta uni na e comunidad internacional pa celebra Dia Internacional di Mondi na Ingles yama ‘International Forrest Day’. E aña aki, e tema central ta "Mondi y Economia", un topico cu ta resona fuertemente cu nos vision pa un isla mas resiliente y sostenibel. Hopi biaha nos ta mira nos naturalesa y nos mondinan como un bunita decoracion, pero e realidad ta cu nan ta e fundeshi mes di nos economia. Tin otronan ta wak nos mondi como obstaculo y no ta dun’e su balor. Directie Natuur en Milieu (DNM) ta encurasha Aruba henter pa contribui na e dia observa aki door di planta un mata mas den bo cura y sigui muha esaki pa mañan e ta duna su fruta y servicionan na e siguiente generacion.
Mondi como Infrastructura Economico
Na Aruba, nos mondi — for di nos cadushinan y watapananan te na nos matanan di mangel — no ta djis mata. Nan tin nan funcion y ta fungi como un infrastructura economico vital. Mas cu mita di e ‘GDP’ global ta depende di naturalesa, y Aruba no ta un excepcion.
- Proteccion contra desastre natural: Nos vegetacion ta proteha nos costa y suela contra erosion y inundacion, ta yuda spaar gastonan enorme di mantencion di infrastructura despues di yobida fuerte.
- Turismo Sostenibel: E sector di eco-turismo ta keda crece y ta encurasha. E bishitante di awe ta busca e experiencia di nos flora y fauna unico, locual ta genera cupo di trabou y entrada pa hopi famia aki.
- Regulacion di Temperatura: Den un mundo cu ta keinta, e kentamento global, e sombra y e fresco cu nos mondinan ta brinda por yuda baha e gasto di energia (uzo di airco) den cercania di areanan cu mata.
Hunto pa un Bio-economia
E tema di 2026 ta boga pa un transicion pa un bio-economia. Esaki ta nifica, uza recursonan natural di un manera sabi y inteligente pa reemplasa materialnan cu ta emiti hopi carbono, manera plastic of concret. Na Aruba, esaki ta habri porta pa innovacion den agricultura den mondi, manera ta e caso di ‘agroforestry’ y e uzo di productonan natural pa medicina, alimento y decoracion, creando asina un economia circular y local.
Inverti den Naturalesa ta un Negoshi Sabi
E perdida di mondi ta sali caro. Ora nos perde nos matanan indigena, nos ta perde e capacidad pa filtra awa dushi den nos sub-suelo y nos ta aumenta e riesgo di calor extremo. Inverti den conservacion y den plantamento di mata no ta djis un acto di amor pa naturalesa, sino un decision economico.
"Mondinan saludabel ta nifica comunidadnan saludabel y un economia fuerte. Nan ta e columna vertebral pa hopi comunidad rural y un fuente di resiliencia den tempo di crisis economico."
Un yamada na accion
Awe, riba Dia Internacional di Mondi, nos ta recorda cu cada flor di e cadushi y cada rama di e watapana ta contribui na e bienestar di nos isla. Pa nos economia florece den futuro, nos mester percura pa nos mondinan tambe keda florece. Riba e dia aki planta un mata local den bo cura y asina aporta na un pais cu un economia mas fuerte. Feliz dia internacional di nos Mondi 2026!

